Proteccion pa pashent cu aparato medico? (Parti 3)
AZV no ta un pagador neutral. Ora e autorisa, paga y controla e proceso, e tin responsabilidad tambe. Aki ta unda AZV tin e obligacion moral di construi e brug.

AZV como e tercer partido
Den e ultimo parti aki den e caso di Sr. Solagnier, e pashent no a cumpra e protesis su mes. AZV a autorisa, a paga, y a laga entrega e aparato cu a bin resulta di tin defecto.
E hecho aki ta cambia e situacion completamente. AZV no ta 'djis' un seguro, sino e ta bira un tercer partido cu ta interveni den interes di e pashent.
Den ley, un tercer partido cu paga no tin un posicion neutral. Tin varios implicacion legal relevante, manera:
- subrogatie,
- zaakwaarneming,
- aansprakelijkheid via controle,
- doorkruisingsleer (Windmill arrest).
Mi lo splica en corto e 4 puntonan aki.
1) Subrogatie: paga awor, reclama despues
Subrogatie ta e principio cu ora un tercer partido paga pa bo, e por drenta den e derecho di bo como consumidor. E tercer partido por reclama e proveedor, e importador of e fabricante directamente.
Esaki kiermen cu AZV por:
- paga pa un protesis nobo,
- manda e pashent exterior of,
- laga reemplasa e aparato.
Si, pero e no ta keda te ey. AZV despues por:
- reclama e proveedor,
- reclama e importador of,
- reclama e fabricante.
Berdad, un subrogatie no ta obliga AZV pa paga pa un protesis nobo, pero di otro banda e ta elimina e argumento financiero pa AZV no paga mes. Pasobra e ta habri caminda pa AZV haya su placa bek. Y esey ta importante pa e pashent, y pa e fondo di AZV.
2) Zaakwaarneming: ora AZV tuma control
Siguientemente tin zaakwaarneming (art. 6:198 BW). Esaki ta ora un tercer partido maneha interes di un otro persona. Por ehempel bo a bai cu vakantie y bo bisiña a nota cu bo porta di cura a kibra. Si e opta pa drech'e pa bo, pa ora bo bolbe bo pag'e pa e gastonan, esy ta zaakwaarneming. Literalmente e ta tene cuenta ("neem waar") cu bo propiedad ("zaak") manera un bon samaritano.
Den e situacion di un pashent cu un aparato medico, AZV:
- ta scoge e proveedor,
- ta autorisa un protesis,
- ta controla si mester un reemplaso,
- ta dicidi a base di referencia (verwijsbrief),
- ta paga.
3) Responsabilidad: pa esun cu ta eherce control
E modus operandi aki ta crea obligacionnan. Como un bon samaritano na e momento cu ela cuminsa cu e tramite pa un aparato medico pa e pashent segura, AZV mester:
- verifica si e aparato ta funciona,
- re-evalua si tin problema,
- considera alternativa,
- evita cu cualkier daño ta continua.
Si AZV dicidi cu no, e ta paga so y asina cu e aparato a wordo entrega ta te otro biaha, e fli ey no ta subi. E no por laba man sin mas.
Si AZV persisti den no busca un solucion pa un aparato medico cu obviamente ta defectuoso, esaki ta hiba na negligencia y daño cu AZV ta para responsabel p'e.
4) Doorkruisingsleer: AZV ta keda gobierno
E doctrina di e veredicto Hulandes "doorkruisingsleer" (Windmill-arrest) ta bisa cu gobierno no por usa contractonan priva manera ta un negoshi e ta. Den e caso aki, AZV no por sconde tras di su contract y maneho cu importadornan of distribudornan medico pa evita duna e pashent proteccion debido.
AZV ta un organo publico, y e mester keda tene su mes na e principionan di bon gobernacion, particularmente e principionan di:
- Cautela (zorgvuldigheidsbeginsel),
- Proporcionalidad (evenredigheidsbeginsel),
- Motivacion (motiveringsbeginsel),
- Trato husto (fair play),
- Prohibicion riba despostismo (verbod van willekeur).
Si AZV ta basa su decisionnan riba gasto/situacion financiero solamente, sin evalua e calidad y siguridad di e pashent segura, esaki por ta un violacion di e doctrina cu AZV ta cruza su braza comercial cu su braza gubernamental, y esaki ta inaceptabel.

E problema real
Conforme Landsverordening algemene ziektekostenverzekering, AZV:
- ta organisa cuido,
- ta contracta proveedor,
- ta provee aparato medico,
- mester garantisa calidad di cuido y,
- por manda pashent den exterior.
Pero e ley no ta crea:
- un procedura pa por keha rapido,
- un re-evaluacion (herbeoordeling) urgente,
- un panel independiente y transparente, of
- proteccion practico.
E resultado? Un pashent vulnerable mester:
- bai e caminda largo y dudoso di LAR,
- bai corte si e tin e manera di pag'e of,
- warda luna- of añanan pa e siguiente aparato of,
- keda sin aparato funcional.
Un situacion inaceptabel
E ley di AZV ta duna derecho, pero no acceso.
Y esaki ta lanta e pregunta mas importante di tur: si e sistema ta duna derecho, pero e pashent no por eherce esaki, e proteccion realmente ta existi?
E caso aki di e protesis cu rudia defectuoso ta mustra algo mucho mas grandi. No ta solamente un problema tecnico. Ta un problema di proteccion di pashent.
E ta demostra claramente cu tin derechonan fuerte pa e pashent cu tin e manera y sa con pa cana su caminda legal y civil di Buki 6 y 7 di nos Codigo Civil. E ta demostra claramente e obligacionnan di AZV for di punto di bista di e derechonan di pashentnan como consumidor. E ta demostra cu AZV no por sconde tras di ley ni laba man cu ela cumpli door di paga.
Obligacion moral di AZV
Pero e practica ta mustra cu e sistema actual no ta suficiente. E ta foumenta un sufrimento inecesario pa pashentnan cu ta wordo confronta cu un aparato defectuoso.
Un pashent vulnerable no mester tin cu bai corte, prome cu e por logra cana normal bek.
Un aparato medico mester traha bon. Si no, AZV mester reacciona mesora.
Y si un institucion publico asina maneha e proceso, e tin un deber moral, y legal for di punto di bista di derechonan civil y di bon gobernacion, pa interveni y no laga e pashent pa su cuenta.
A yega tempo pa e asumi su rol conforme e meta y spirito di Landsverordening AZV y traha e brug di acceso na proteccion, por ehempel via un simpel procedura di keho pa aparato medico na AZV. E por ta un A4 cu por wordo traha den 1 dia. Si AZV kier, mi por regalanan un ehempel, pasobra dje dificil e no ta.
Kiermen realmente no tin excuus di warda mas pa duna tur pashent segura bou di AZV e proteccion debido pa aparatonan medico, y na mi opinion como experto riba e materia aki, pa hasta amplia esaki pa remedi, y e paketenan cu AZV ta duna su aseguradonan.
Mi no ta bisa esaki pa culpa of pa critica. No, e ta pa proteha e dignidad di e pashent. Pasobra finalmente, un protesis no ta solamente un producto.
E ta e caminda pa sali for di dependencia total di otro hende, pa autonomia digno cu ta hiba na un calidad di bida humano pa tur pashent.
Kico awor?
Si Parti 3 a lagabo mira cu proteccion di pashent cu aparato medico finalmente ta bin bek na bo posicion como pashent den sistema, e pregunta ta bira mas directo: Kico bo por haci ora cos no ta cla?
Proteccion no ta algo cu djis ta existi riba papel. E mester wordo activa. Y esaki ta cuminsa cu bo bos, bo pregunta, y bo decision pa no keda keto ora algo no ta cla.
E sistema por tin regla y supervision. Pero si e pashent no ta puntra, no ta pidi claridad, y no ta usa su derecho, hopi biaha proteccion ta keda te ey, sin move.
Si bo no sa usa bo derecho, ta mescos cu bo no tin derecho.
Autonomia den cuido medico no ta nifica cu pashent mester bira activista. Pero si e ta pidi pasonan chikito y sigur:
- pidi bo file.
- pidi splicacion.
- y pidi cu nan pone esaki riba papel ora ta necesario.
Pasobra hopi confusion ta cuminza exactamente unda nada no a wordo skirbi.
Claridad ta forma parti di proteccion.
Si bo kier un manera structura pa desaroya esaki, no solamente pa compronde, pero pa actua cu mas confianza, mi a colecta esakinan den E derechonan di pashent.
E buki ta guiabo paso a paso, pa move for di incertidumbre pa claridad den situacionnan di bida real.
Jayburtt J. Dijkhoff, PhD
Experto den derechonan di Salud, calidad di cuido y reflexion social
Busca bo copia di e buki "E derechonan di pashent" na Plaza bookshop of order directamente aki.


