Proteccion pa pashent cu aparato medico? (Parti 1)
Un pashent cu a perde su pia despues di un amputacion a haya un protesis cu no ta adapta bon. Ki proteccion un pashent tin ora un aparato medico simplemente no ta traha?

E caso di un rudia cu no ta traha y e pregunta grandi pa AZV
Recientemente un historia a surgi riba noticiero Viral 297. Un pashent, sr. Albert Solognier, cu a perde su pia despues di un amputacion 3 aña pasa, a haya un protesis di rudia fabrica na Colombia. E promesa tabata cu e lo por bolbe cana, bolbe traha, bolbe biba un bida digno. Pero e realidad a resulta otro.
E “suction cap” di e protesis a resulta demasiado chikito, y e aparato no ta adapta na su curpa. Tur dia e ta caus'e dolor, instabilidad y ta haci'e imposibel pa cana normal. Tres aña despues, sr. Solagnier ainda no por traha como chef, y no por funciona den su bida diario.
"Mi tawata un hende cu ta cushina, cana, haci deporte, move. Awor mi no por haci nada mas y e ta duel mi masha pa biba asina. Ta riba mi nietonan mi ta pensa".
Nos ta papiando di un pashent cu ta sinti su mes desampara, y ta sigura bou AZV. E ta sinti cu niun hende no ta scuch’e.
E caso aki no ta solamente un caso individual. E caso aki ta lanta un pregunta fundamental: Ki tipo di proteccion un pashent tin como consumidor di aparato medico bou di AZV?

Kico a pasa
Su dokter di cas a mira cu algo no ta bon. Un fisioterapeuta temporario for di Hulanda a mira mescos. Testnan a mustra cu e forma con e pashent aki ta cana no ta corecto. Den su carta dirigi na AZV, ela splica cu e situacion a crea deterioro fisico progresivo, aumento di dolor na lomba y heup, y perdida di mobilidad y dignidad. Ela indica cu sin un protesis corecto, su recuperacion no ta posibel y su capacidad pa bolbe traha como chef ta keda blokea.
Un carta pa suplica AZV
Den e mesun carta, señor Solognier a pidi AZV entre otro pa duna claridad riba entrega di e protesis corecto, coordina e reemplaso cu e proveedor, y facilita rehabilitacion via fisioterapia specialisa.
Ela subraya cu un intervencion rapido lo permiti recuperacion dentro di algun luna, mientras un retraso lo causa daño permanente y costo mas halto pa AZV.
AZV no ta reacciona
Sinembargo, apesar di e solicitud urgente y e termino di siete dia menciona den e carta, despues di mas di 6 luna ainda no a bin un contesta concreto ni un solucion definitivo. E pashent ta keda den un estado di incertidumbre y dependencia continuo.
AZV ta keda menciona cu e specialista medico mester referi (verwijs), y esaki — bou di presion di AZV su mesun sistema di corta gasto — ta kere cu e protesis por wordo drecha na Aruba toch.
Ni AZV, ni Agencia
AZV ta para riba cu e no ta dispuesto pa paga pa un otro protesis adecuado.
Y e agencia en cuestion cu ta provee e aparato aki pa AZV tampoco tin interes pa reconoce cu e producto no ta funciona, y tampoco pa check bek cu Colombia si por tin un reemplazo.
Ken ta responsabel?
E situacion aki ta lanta un pregunta dificil, pero inevitable: si un protesis medico no ta traha, ken ta responsabel pa proteha e pashent?
Pero pa por contesta e pregunta aki, nos mester cuminsa cu algo mas basico: un pashent ta un consumidor, y ki proteccion e tin segun ley?
Den e siguiente parti lo mi elabora riba e tema aki y ki proteccion nos tin como pashent cu aparatonan defectuoso.
Kico awor?
Si Parti 1 a laga bo mira cu aparato medico no ta simplemente “sigur” of “insigur”, pero parte di un sistema compleho cu responsabilidad comparti, e prome paso ta cambia con bo ta mira cuido medico.
No asumi cu tur cos ta regula perfectamente, pero tampoco no drenta panico. Mira mas consciente: ken ta responsabel pa e aparato? Kico nan a splicabo? Nan ta documenta loke a pasa? Esakinan ta e base di proteccion real.
Si bo kier compronde bo posicion mas profundo—kico bo derecho ta como pashent, y con pa move cu mas claridad den situacionnan manera esaki—mi a colecta esakinan den mi buki E derechonan di pashent. No solamente pa informa, pero pa yudabo move cu mas siguridad den un sistema cu no semper ta transparente.
Jayburtt J. Dijkhoff, PhD
Experto den derechonan di Salud, calidad di cuido y reflexion social
Busca bo copia di e buki "E derechonan di pashent" na Plaza bookshop of order directamente aki.


